Przemoc domowa i rozwód to dwie sprawy, które często toczą się równolegle – i które wzajemnie na siebie wpływają. Osoba doświadczająca przemocy ma do dyspozycji szereg narzędzi prawnych, które mogą zapewnić jej bezpieczeństwo jeszcze zanim zapadnie wyrok rozwodowy. Warto je znać i działać możliwie szybko.

Natychmiastowa ochrona – zanim złożysz pozew

Bezpieczeństwo osobiste jest ważniejsze niż jakiekolwiek postępowanie sądowe. Jeśli jesteś w bezpośrednim niebezpieczeństwie – dzwoń na numer 112.

Niebieska Karta. Procedura Niebieskiej Karty jest uruchamiana przez Policję, pracownika socjalnego, pracownika ochrony zdrowia, nauczyciela lub przedstawiciela organizacji pozarządowej przy uzasadnionym podejrzeniu przemocy domowej. Nie wymaga złożenia zawiadomienia o przestępstwie – wystarczy zgłoszenie. Procedura uruchamia szereg działań pomocowych i dokumentuje przemoc, co ma znaczenie w późniejszych postępowaniach.

Nakaz opuszczenia mieszkania. Na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej Policja może wydać sprawcy nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakaz zbliżania się do mieszkania. Nakaz jest wydawany na 14 dni i może być przedłużony przez sąd na wniosek osoby dotkniętej przemocą.

Zawiadomienie o przestępstwie znęcania się

Znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą jest przestępstwem z art. 207 § 1 k.k. zagrożonym karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jeżeli znęcanie dotyczy osoby nieporadnej ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny – kara od 6 miesięcy do 8 lat.

Jeżeli czyn połączony jest ze szczególnym okrucieństwem – kara od roku do 10 lat.

Jeżeli następstwem znęcania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie – kara od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.

Zawiadomienie o przestępstwie możesz złożyć na Policji lub w prokuraturze. Materiały z postępowania karnego mogą być dowodem w sprawie rozwodowej.

Zabezpieczenie w postępowaniu cywilnym – art. 755 k.p.c.

W toku postępowania rozwodowego lub odrębnego postępowania cywilnego możesz wnioskować o zabezpieczenie. Sąd udziela zabezpieczenia w sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni – w szczególności może: unormować prawa i obowiązki stron na czas postępowania, ustanowić zakaz zbliżania się, uregulować sposób roztoczenia pieczy nad dziećmi i kontaktów z dzieckiem.

Sąd może rozpoznać wniosek o zabezpieczenie bardzo szybko – nawet bez rozprawy. Przy wiarygodnym uprawdopodobnieniu przemocy może wydać postanowienie natychmiast.

Rozwód z orzeczeniem o winie sprawcy przemocy

Przemoc domowa jest typową przyczyną rozkładu pożycia uzasadniającą orzeczenie wyłącznej winy małżonka stosującego przemoc.

Orzeczenie o winie ma praktyczne znaczenie finansowe. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego – sąd może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego – chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Obowiązek ten wygasa gdy małżonek uprawniony zawrze nowe małżeństwo. Jeśli jednak zobowiązanym jest małżonek wyłącznie winny – obowiązek nie wygasa po 5 latach, w przeciwieństwie do sytuacji gdy zobowiązanym jest małżonek niewinny.

Eksmisja sprawcy przemocy ze wspólnego mieszkania

W wyroku rozwodowym sąd w wypadkach wyjątkowych może nakazać eksmisję małżonka, który swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie – na żądanie drugiego małżonka. Sąd orzekając o wspólnym mieszkaniu uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Eksmisja w trybie pilnym jest możliwa też na podstawie nakazu opuszczenia mieszkania z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej – bez konieczności czekania na wyrok rozwodowy.

Opieka nad dziećmi i kontakty w sytuacji przemocy

W wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej i kontaktach rodziców z dzieckiem. Jeśli sprawca przemocy jest rodzicem wspólnych dzieci – sąd może ograniczyć lub zakazać jego kontaktów z dziećmi, jeśli dobro dzieci tego wymaga.

W pilnych przypadkach można wnioskować o zabezpieczenie kontaktów już w toku postępowania – z zakazem osobistych spotkań lub nakazem kontaktów nadzorowanych w obecności osoby trzeciej .

Alimenty w toku postępowania

Postępowanie rozwodowe może trwać wiele miesięcy. W tym czasie możesz wnioskować o zabezpieczenie alimentów na dzieci i na siebie – sąd może zasądzić alimenty tymczasowe już na początku postępowania, bez czekania na wyrok.

Gdzie szukać pomocy

Policja – tel. 112 lub 997. Przy bezpośrednim zagrożeniu.

Niebieska Linia – ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie: tel. 116 123.

Ośrodki pomocy społecznej – mogą uruchomić procedurę Niebieskiej Karty i zapewnić wsparcie.

Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy domowej – zapewniają schronienie, pomoc psychologiczną i prawną.

Adwokat – niezbędny przy równoległym prowadzeniu sprawy karnej i rozwodowej.

Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie rozwodu w sytuacji przemocy domowej? Zadzwoń: +48 531 335 713 lub napisz na kancelaria@prawnikodrozwodu.pl

Niniejszy artykuł stanowi ogólną informację prawną i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej w konkretnej sprawie. Każda sprawa rodzinna wymaga analizy konkretnych okoliczności i dokumentów. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte na podstawie informacji zawartych w artykule. W celu uzyskania porady prawnej dostosowanej do Państwa sytuacji, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią.

Zapraszamy do Kancelarii Prawa Rodzinnego: Adwokat Michalina Koligot, Adwokat Marta Krzyżanowicz, Adwokat Anna Konrady, Radca prawny Joanna Jędrzejewska ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań | tel. +48 531 335 713 | kancelaria@prawnikodrozwodu.pl | www.prawnikodrozwodu.pl